Rụng trái non trên cây ăn trái là hiện tượng phổ biến ở nhiều loại cây như xoài, sầu riêng, cam, bưởi, nhãn, chôm chôm…, gây thất thu nghiêm trọng nếu không xử lý kịp thời. Hiện tượng này có thể xảy ra từ giai đoạn trái non bằng hạt đỗ cho đến gần thu hoạch. Bài viết dưới đây sẽ giúp bà con hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các giải pháp hạn chế rụng trái non hiệu quả.
Nguyên nhân gây rụng trái non trên cây ăn trái
Ảnh hưởng của điều kiện thời tiết bất lợi
Thời tiết là yếu tố tác động trực tiếp đến khả năng đậu và giữ trái của cây ăn trái. Trong giai đoạn nuôi trái non, cây thường chịu nhiều điều kiện bất lợi như:
- Hạn hán, nắng nóng kéo dài
- Mưa nhiều, mưa phùn, độ ẩm đất và không khí cao
- Sương muối, ngập úng
Khi nắng nóng kéo dài nhưng không đủ nước tưới, cây bị stress, trái non héo và dễ rụng. Ngược lại, mưa nhiều khiến đất bí chặt, thiếu oxy, bộ rễ hoạt động kém hoặc bị thối rễ, làm giảm khả năng hút nước và dinh dưỡng để nuôi trái.
Độ ẩm cao còn tạo điều kiện cho nấm bệnh và sâu hại phát sinh, tấn công hoa và trái non, làm tăng tỷ lệ rụng trái hàng loạt.
Mất cân đối dinh dưỡng trong giai đoạn nuôi trái
Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong giai đoạn ra hoa, đậu trái và nuôi trái non. Nếu bón phân không đúng kỹ thuật, không cân đối giữa các nguyên tố đa lượng, trung lượng và vi lượng, cây sẽ:
- Hấp thu dinh dưỡng kém
- Trái non phát triển yếu, khó giữ trái
Đặc biệt, thừa đạm là nguyên nhân rất phổ biến. Khi bón nhiều đạm, cây phát triển lộc non mạnh, lộc non cạnh tranh dinh dưỡng trực tiếp với trái non. Kết quả là cây tập trung nuôi lộc, còn trái non suy yếu và rụng sớm.
Bón phân đúng loại, đúng thời điểm, đúng công thức và cân đối dinh dưỡng là yếu tố quan trọng để hạn chế hiện tượng này.
Sâu bệnh hại tấn công hoa và trái non
Giai đoạn ra hoa – đậu trái là thời điểm cây rất mẫn cảm. Nếu sâu bệnh tấn công mà không được phát hiện và xử lý kịp thời sẽ gây:
- Rụng hoa, rụng trái non hàng loạt
- Giảm năng suất ngay từ đầu vụ
Một số đối tượng thường gây hại trong giai đoạn này gồm: sâu ăn hoa, sâu đục trái, bệnh thán thư, nấm gây thối trái non… Khi hoa và trái non bị tổn thương, cây khó giữ trái và dễ rụng sinh lý.
Giải pháp khắc phục hiện tượng rụng trái non hiệu quả
Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và cân đối
Trong giai đoạn nuôi trái, cần bón phân cân đối, tránh bón thừa đạm sau khi cây đã đậu trái, đồng thời tăng cường kali, canxi, bo, magie để giúp trái phát triển chắc và hạn chế rụng sinh lý.
Trong thực tế canh tác, Phân bón Sông Mã xây dựng giải pháp dinh dưỡng cho cây ăn trái theo từng nhóm phân bón chuyên biệt, nhằm giúp cây sinh trưởng ổn định, hạn chế rụng trái non và nuôi trái hiệu quả trong suốt vụ mùa.
Nhóm phân Dúi: VRAT NK (VRAT NK 16-12+18S, VRAT NK 15-12+6S, VRAT NK 12-10 chuyên thúc), NPK (Brics NPK 18-6-16+TE, KH 25-27, NPK 16-8-16+TE,...) là các sản phẩm NK, NPK kết hợp với các loại khoáng trung - vi lượng dạng chelate, các dạng axit amin dễ tiêu, chất tăng khả năng hấp thụ phân bón, các chất điều tiết sinh trưởng,.... có vai trò giúp cây chống sốc khi gặp điều kiện bất thuận, cung cấp dinh dưỡng từ từ, hạn chế bật lộc non, giảm cạnh tranh dinh dưỡng giữa lộc và trái, giúp cây tập trung nuôi trái non. Ngoài ra, nhóm phân dúi còn giúp người sử dụng tiết kiệm công chăm sóc, phù hợp với địa hình canh tác khó khăn và tối ưu hiệu quả sử dụng phân bón.
Nhóm phân bón NPK cân đối như NPK 12-3-10+TE, NPK 12-5-10+TE, NPK 15-5-10+TE, NPK 18-6-16+TE, NPK 17-7-17, NPK 16-16-16+TE,... có vai trò cung cấp trực tiếp dinh dưỡng cho quá trình nuôi trái, giúp trái lớn đều, chắc và tăng khả năng giữ trái.
Việc lựa chọn và phối hợp các nhóm phân bón cần điều chỉnh linh hoạt theo từng loại cây trồng và điều kiện canh tác.
Chủ động phòng trừ sâu bệnh hại
Nhà vườn cần thường xuyên thăm vườn, theo dõi tình hình sinh trưởng của cây theo từng giai đoạn. Khi phát hiện sâu bệnh gây hại hoa và trái non, cần xử lý sớm bằng:
- Biện pháp sinh học, an toàn
- Thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng và khuyến cáo
Việc xử lý kịp thời giúp hạn chế sâu bệnh lây lan và giảm rụng trái non hàng loạt.
Hạn chế cây ra lộc non trong giai đoạn nuôi trái
Để tránh lộc non cạnh tranh dinh dưỡng với trái non, cần:
- Bón phân cân đối, không thừa đạm
- Điều chỉnh chế độ tưới nước hợp lý
- Có thể sử dụng các biện pháp kỹ thuật hoặc chất điều hòa sinh trưởng phù hợp để hạn chế bật lộc non, giúp cây chuyển sang giai đoạn sinh trưởng sinh thực, tập trung dinh dưỡng nuôi trái
Bên cạnh đó, nhà vườn có thể bổ sung phân bón lá hỗ trợ sinh lý chứa trung vi lượng dạng chelate như canxi, bo, magie, kẽm, đồng, Mangan,… nhằm ổn định sinh trưởng, giúp cây hạn chế ra lộc non và tăng khả năng giữ trái.
Việc sử dụng đúng liều lượng, đúng thời điểm các sản phẩm như AGM Siêu Tăng Tốc, Ba Mùa Zn hoặc các dòng phân bón lá trung – vi lượng của Phân bón Sông Mã sẽ góp phần giảm rụng trái non sinh lý và nâng cao tỷ lệ đậu – giữ trái.
Sử dụng chất điều hòa sinh trưởng đúng cách
Một số chất điều hòa sinh trưởng có thể hỗ trợ hạn chế rụng trái non nếu sử dụng đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, không nên lạm dụng mà cần:
- Sử dụng sản phẩm được phép lưu hành
- Tuân thủ đúng nồng độ, liều lượng và thời điểm phun
- Phun vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát, khi thời tiết mát mẻ hoặc theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn
Không sử dụng tràn lan hoặc phối trộn tùy tiện, tránh ảnh hưởng đến sinh trưởng và chất lượng trái về sau.
Kết luận
Rụng trái non trên cây ăn trái là hiện tượng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể hạn chế nếu nhà vườn nắm rõ nguyên nhân và áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật.
Chăm sóc dinh dưỡng cân đối, quản lý nước hợp lý, phòng trừ sâu bệnh kịp thời và kiểm soát sinh trưởng đúng cách sẽ giúp cây giữ trái tốt hơn, nâng cao năng suất, chất lượng trái và hiệu quả kinh tế bền vững cho cả vụ mùa.
Nhà vườn có thể lựa chọn các giải pháp dinh dưỡng phù hợp từ các sản phẩm phân bón Sông Mã để hỗ trợ cây ăn trái nuôi trái hiệu quả và ổn định lâu dài.
-Dai-Viet-Silat-oqa.jpg)
